در این مبحث لازم است که به بررسی انواع بیمه های موجود در ایران و انواع شرکت های بیمه ای موجود در ایران بپردازیم. برای این گفتار، به شما پیشنهاد می کنم که از مطلب پیش رو، نت و یادداشت برداری کنید:

خطرهایی مانند حادثه, بیماری, ازکارافتادگی, پیری , فوت, زندگی و آسایش و آینده انسانها را تهدید می کند. بشر از دیر باز در جستجوی تأمین رویارویی با این خطرها و پیامدهای زیانبار آنها بوده است . به موجب پا پیروسی که در مصر کشف شد در حدود 4500 سال پیش سنگتراشان مصری به منظور کمک متقابل و رویارویی با پیامد حوادث و بیماریها صندوقی تشکیل داده بودند که از محل وجوه اندوخته شده در آن به مصر و خانواده های آنان کمک مالی می کردند.

در یونان باستان در آتن نیز انجمن هایی بود که هدف آنها حمایت از اعضای خود در مقابل حوادث و بیماریها بوده است. از پیشرفت وتکامل همین نهادها و صندوق های حمایتی بیمه های اشخاص در طی چند قرن اخیر شکل گرفته است . بیمه عمر که انواع عمده آن شامل تضمین پرداخت کمک مالی در صورت وقوع فوت شخص بیمه شده اند در سده های 15 و16 میلادی شکل گرفته است. قدیمی ترین قرارداد بیمه ای که سندی از آن در دست است در سال 1566 در آنورس بلژیک صادر شده است که بیشتر جنبه آزمایش و بخت آزمایی داشته است.

اولین بیمه های اشخاص و عمر در زمان ملکه الیزابت اول صادر شد که بصورت یک بیمه عمر مدت معین به مدت یکسال فقط برروی شخص به نام هاروارد – ای - رایز بوده است.

اولین بیمه نامه عمری که به رسمیت شناخته شده در زمان سلطنت ملکه الیزابت اول در لندن به سال 1583 صادر گردیده است قرارداد روی عمر ویلیام گی بونز منعقد گردیده بود, مدت بیمه

نامه 12 ماه ونرخ حق بیمه 8%بود . فعالیت بیمه ای در ایران بسیار دیر شروع شد اولین مؤسسه که همه خارجی بودند در اوایل قرن بیستم در ایران شروع به کار کردند سپس در سال1314 اولین شرکت بیمه ایرانی با سرمایه دولت تأسیس شد. تحت عنوان شرکت سهامی بیمه ایران.

پس از پیروزی انقلاب کلیه مؤسسات بیمه ملی شدند به صورتی که ماده یک (لایحه قانونی ملی شدن مؤسسات بیمه و مؤسسات اعتباری ) مصوب 4/4/1358 بیان می کند که پروانه فعالیت نمایندگان مؤسسات بیمه خارجی در ایران لغو می شودو بیمه مرکزی ترتیب تصفیه عملیات نمایندگیهای مذکور را به هر نحوی که مقتضی بداند خواهد داد.

اصول حاکم بر بیمه های بازرگانی :

1- اصل نفع بیمه ای :

اصل نفع بیمه ای یکی از اصول اساسی قراردادهای بیمه می باشد. از نقطه نظر بیمه گران درهر قراردادبیمه شده اساسی این است که در آن قرارداد برای بیمه گذار نفع بیمه ای وجود داشته باشد تا تفاوت حقوقی عملیات یک مؤسسه بیمه و عملیات سایر مؤسسات روشن شود.

نفع بیمه ای ازطرف بیمه گر بدین طریق تعبیر گردیده که اشخاص در مورد اموال موقعی نفع بیمه ای دارند که هر گونه تغییری که در وضعیت آن مال داده شود این تغییر باعث ضرر و فایده به آنها شود. پس به عبارت دقیق تر نفع بیمه ای عبارتست از ارزش مالی با ارزش شئ یا یک حق یا توانایی کار کردن و تحصیل درآمد یا یک هزینه که درنتیجه وقوع خطر مورد تهدید قرار می گیرد . بنابراین در صورتی که شخص نسبت به حفظ یا بقاء مالی علاقه و نفع نداشته باشد نمی تواند آن را بیمه کند زیرا فاقد نفع بیمه ای است.

یکی از نهادهایی که در زمینه بیمه و آموزش بیمه های بازرگانی فعالیت جدی دارد، پژوهشکده بیمه است که وابسته به بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران فعالیت می کند.

2- اصل حسن نیت:

طبق این اصل بیمه گذار در اظهاراتی که می نماید کمال حسن نیت را به کار برد و به هیچ وجه از روی سهو ویا عمد اظهارات خلاف واقع ننماید.

اصولاً بهترین بیمه ای که در ایران فعال هست از همه لحاظ می توان بیمه سامان را نام برد.

"لرد مانسفیلد" می گوید:

بیمه قراردادی است مبتنی بر تصورات طرفین نه بر مشاهدات واقعی آنان منحصراً متکی بر اطلاعاتی است که بیمه گذار اظهار می نمایدو بیمه گر بر این اطلاعات اعتماد کرده و اطمینان داردکه بیمه گذار هیچ اطلاع مبهمی را به قصد گمراه کردن بیمه گر و ایجاد تصورات غیر واقعی و وانمود کردن قضایا به نحوی که خطر به درستی شناخته نشود از او مخفی نکرده تا بیمه گر بدون داشتن اطلاعات واقعی بیمه صادر نماید .لذا مخفی کردن اطلاعات مهم از جانب بیمه گذار تقلب محسوب می شود ودر نتیجه بیمه نامه به طور کل باطل خواهد بود . در این جا باید توجه داشت که اجرای اصل حسن نیت به طور دو جانبه وبه تساوی برای بیمه گر وبیمه- گذار در نظر گرفته شده است .

3- اصل غرامت :

این اصل در واقع بیشتر در بیمه های اموال مثل بیمه آتش سوزی یا بیمه باربری کاربرد دارد.

جبران خسارت یا پرداخت وجه معینی می تواند به عنوان پرداخت غرامت تلقی گردد این

پرداخت غرامت باید به نحوی صورت یابد که بیمه گذار را به وضعیت قبل از وقوع حادثه برگرداند . بنابراین اصل غرامت , مبلغ مندرج در بیمه نامه , حداکثر تعهد بیمه گر را تعیین می کند و چنانچه مورد بیمه کمتر از قیمت واقعی آن بیمه شده باشد غرامت به طور کامل پرداخت نمی شود.

اصل غرامت یک اصل حقوقی و اخلاقی است. که بر بیمه های اشیاء , اموال , مسئولیت حاکم است و به موجب آن غرامت مورد تعهد بیمه گر نباید در هیچ حال بیش از میزان خسارت واقعی یا کمتر از آن نباشد .

4- اصل جانشینی :

اصل جانشینی عبارتست از حقوق عرفی و قانونی که با استفاده از آن بیمه گر پس از پرداخت غرامت به نمایندگی یا از طرف بیمه گذار شخص ثالث را که مسئول خسارت وارده بر بیمه گذار بوده اند به نفع خود تعقیب قانونی نماید وبرای این کار اجازه دارد از حقوق بیمه گذار علیه شخص یا اشخاص ثالث استفاده نماید .

اصل جانشینی به منظور جلوگیری از دریافت غرامت بیش از حد توسط بیمه گذار, مورد قبول قرار گرفته و با توسل به این اصل بیمه گران به جای بیمه گذاران در همان شرایطی که بیمه -گذاران داشته اند قرار می گیرند .

تقسیم بندی انواع بیمه:

1- بیمه های اجتماعی

2- بیمه های تعاونی

3- بیمه های بازرگانی

1- بیمه های اجتماعی:

به سلسله خدماتی اطلاق می شود که در راه ایجاد رفاه عمومی برای همگان یا به خاطر طبقه معینی صورت می گیرد . بیمه های اجتماعی که بیمه های اجباری نیز خوانده می شود بیشتر در مورد کارگران و طبقات کم درآمد جامعه کاربرد دارد. مثل سازمان بیمه سلامت

2- بیمه های تعاونی :

عده ای از افراد که دارای خطرات مشابه بودند دور هم گرد آمدند و حق بیمه خود را به صندوقی مشترک ریختند و خسارات را از محل آن پرداخت نمودند بدین ترتیب مؤسسات بیمه تعاونی بوجود آمدند.

اما شرکت بیمه سامان بهترین بیمه نامه ای را که در زمینه گردشگری ارائه میدهد که به آن بیمه مسافرتی سامان گفته می شود. این بیمه نامه را باید با قیمت بیمه مسافرتی سایر شرکت ها نیز مقایسه کرد.

3 - بیمه های بازرگانی:

بهترین و منطقی ترین تقسیم بندی که می توانیم انجام دهیم تقسیم بندی بیمه های بازرگانی بر حسب موضوع در سه رشته اموال, اشخاص وبیمه های مسئولیت مدنی می باشد.بیمه های اموال شامل آتش سوزی , باربری, اتومبیل, هواپیما, کشتی, ...

بیمه شخص ثالث

بیمه های اشخاص شامل حوادث, درمانی , عمر, مستمری,...

بیمه های مسئولیت مدنی شامل بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری , کارفرمایان , پزشکان, مقاطعه کاران,...